Algemene voorwaarden: hoever kunt u gaan in het beperken van uw verantwoordelijkheid?

Bijgewerkt op: 8 sep. 2021

In veel algemene voorwaarden staan clausules die de aanspraken van klanten beperken in de tijd. Zijn zulke clausules geldig? Hoever kunt u daarin gaan? Kunt u voorzien dat klachten van klanten u binnen een bepaalde termijn moeten bereiken of uw garantietermijn beperken in de tijd? Kunt u afwijken van de wettelijke regels omtrent verjaring? Is er een verschil naargelang u zakendoet met een andere ondernemer dan wel met een consument?


Welke afspraken?


Contractuele vrijheid

Bij het opmaken van uw algemene voorwaarden en contracten beschikt u over een zeer grote vrijheid. Het uitgangspunt is nu eenmaal dat u contractueel alle mogelijke afspraken kunt maken voor zover de wet ze niet verbiedt. Clausules waarin u uw verplichtingen en aansprakelijkheden in de tijd beperkt, zijn dan ook in principe toegelaten.


Hoewel u de voorwaarden ‘eenzijdig’ in uw voordeel zou kunnen opmaken, is het aangewezen ook na te denken over de commerciële gevolgen daarvan. De kans bestaat dat bepaalde klanten niet meer met u in zee willen gaan als u uw contracten en algemene voorwaarden al te veel in hun nadeel opmaakt.


Zorg voor duidelijkheid

Zorg er alleszins wel voor dat alle clausules klaar en duidelijk zijn. Bij een discussie over de draagwijdte ervan riskeert u immers dat de rechtbank zal kiezen voor een interpretatie die in uw nadeel is.


Gaat u in zee met een consument, dan staat dat zelfs letterlijk in de wet. Als een beding of voorwaarde dubbelzinnig is, dan geldt in ieder geval de voor de consument meest gunstige interpretatie.


Indien u zelf onvoldoende juridische achtergrond of ervaring heeft, dan is het ook aangewezen om uw algemene voorwaarden te laten opmaken door een advocaat of jurist.


Aanvaarding nodig

Om u op een clausule uit uw algemene voorwaarden te kunnen beroepen, moet u kunnen aantonen dat uw klant die ook aanvaard heeft. Concreet moet u daarbij vooreerst aantonen dat uw contractspartij kennis had van uw algemene voorwaarden of daar minstens redelijkerwijze kennis van kon nemen en dit vooraleer de samenwerking begon of uiterlijk op het moment van de aanvang van de samenwerking. U moet bovendien kunnen aantonen dat uw klant ook akkoord ging met uw algemene voorwaarden.


Zelfs in een b2b-relatie volstaat het niet dat u uw klant laat bevestigen dat hij kennis nam van uw algemene voorwaarden en dat hij met de inhoud ervan akkoord ging, als u hem die voorwaarden in werkelijkheid (nog) niet overmaakte.


Als uw algemene voorwaarden op de keerzijde van de factuur vermeld staan en als u op de voorzijde naar die algemene voorwaarden verwijst, dan mag u er wel van uitgaan dat een b2b-klant die meermaals bij u gekocht heeft zonder te protesteren, uw algemene voorwaarden ook kent en zelfs aanvaard heeft.


Beperkingen

Ondanks de contractuele vrijheid zijn er ook een aantal grenzen aan wat u kunt vastleggen in uw algemene voorwaarden. Zo kunt u bv. niet ingaan tegen bepalingen die van openbare orde of van dwingend recht zijn. Bovendien verbiedt de wet ook al een hele tijd allerlei clausules in de relatie met consumenten. Sinds kort worden ook in uw relatie met andere ondernemers een aantal contractuele bepalingen verboden die tot een kennelijk onevenwicht aanleiding geven.


Verder kunt u in uw algemene voorwaarden niet zover gaan dat u eigenlijk alle zin ontneemt aan de essentiële verplichtingen die u in de overeenkomst op u neemt.


Concrete bepalingen


Clausules rond tienjarige aansprakelijkheid

Als u als aannemer actief bent, kunt u alleszins uw tienjarige aansprakelijkheid niet beperken en dit noch in de tijd, noch qua gevallen waarin uw klant die aansprakelijkheid kan inroepen. De regels rond de tienjarige aansprakelijkheid zijn nu eenmaal van openbare orde. Ze gelden zowel als uw klant een consument is als wanneer de klant een andere ondernemer is. Beperkt u de tienjarige aansprakelijkheid toch, dan zal die beperking niet geldig zijn. U zal dan toch de wettelijke waarborg moeten geven.


Zichtbare en verborgen gebreken

Uw klant moet zichtbare gebreken in principe dadelijk inroepen bij de levering, tenzij dit echt niet mogelijk is, bv. wanneer het gaat om een grotere hoeveelheid goederen die ingepakt afgeleverd worden. U kunt dan wel bepalen dat de klant zichtbare gebreken moet inroepen binnen de 24 uur of de 48 uur na de levering.


U kunt ook de termijn waarbinnen uw klant verborgen gebreken moet inroepen, contractueel vastleggen. Zo kunt u bijvoorbeeld aangeven dat die ingeroepen moeten worden binnen de zes maanden na de verkoop.


Als u fabrikant of beroepsverkoper bent, zou een klant die bepaling weleens kunnen aanvechten als de termijn te kort is. De klant kan dan stellen dat u als beroepsverkoper geacht werd om het gebrek te kennen en dat een dergelijke korte termijn dan ook niet afgesproken kon worden.


Werkt u met consumenten, dan is een clausule waarin u de termijn beperkt waarbinnen uw klant de waarborg voor zichtbare of verborgen gebreken moet inroepen, niet geldig. De wet zegt nu eenmaal dat een clausule in uw algemene voorwaarden of contracten waarbij u de wettelijke waarborg voor verborgen gebreken opheft of vermindert, niet geldig is (art. VI. 83, 14° WER) .


Garantie consumptiegoederen

U kunt de wettelijke waarborg van twee jaar die u moet geven als u consumptiegoederen verkoopt, niet in de tijd beperken. Doet u dat toch, dan is die bepaling niet geldig. Een uitzondering op die regel geldt als u tweedehandsgoederen verkoopt. In dat geval kunt u namelijk de waarborg die u moet geven, wel beperken tot één jaar.


U kunt met uw klant wel een termijn overeenkomen waarbinnen die u op de hoogte moet brengen van het gebrek aan overeenstemming. Deze termijn mag evenwel niet korter zijn dan twee maanden vanaf de dag waarop de consument het gebrek vastgesteld heeft.


Termijn om klachten te laten gelden

In de algemene voorwaarden van bepaalde ondernemers staat dat hun contractspartij een bepaalde termijn krijgt om klachten te formuleren of om facturen te protesteren. Het kan geen kwaad dat u een dergelijke clausule opneemt in uw contracten met andere ondernemers. Als die termijn onredelijk kort is, riskeert u wel dat de rechtbank die bij een discussie niet zomaar aanvaardt.


Naar consumenten toe is deze termijn om klachten te laten gelden of facturen te protesteren, minder zinvol. Een consument moet uw factuur nu eenmaal niet protesteren en de termijn om klachten te formuleren kan voor een consument niet zomaar beperkt worden.


Verjaringstermijn

U kunt een verjaringstermijn die tegen u speelt, contractueel niet verlengen. Zo kunt u bijvoorbeeld met uw klant niet overeenkomen dat uw facturen pas na 30 jaar verjaren. De regels rond de verjaring zijn op dat punt nu eenmaal van openbare orde.


Wat daarentegen in principe wel kan, is dat u contractueel de wettelijke verjaringstermijnen inkort en vastlegt dat een vordering van uw klant tegen u niet na tien jaar, maar bv. na vijf jaar verjaart. Een uitzondering geldt voor de clausules die in strijd zouden zijn met de openbare orde, bijvoorbeeld de bedingen die de wettelijke verjaringstermijnen zo sterk zouden inkorten dat ze de schuldeiser nagenoeg iedere mogelijkheid ontnemen om zijn schuldvordering in rechte te laten gelden.


U beschikt in uw contracten en algemene voorwaarden over ruime mogelijkheden om uw verplichtingen tegenover uw contractspartij in de tijd te beperken. Zorg er wel voor dat u kunt bewijzen dat uw contractspartij die clausules aanvaardde. Naar andere ondernemingen toe heeft u ruimere mogelijkheden dan naar consumenten. De bepalingen mogen ook niet strijdig zijn met de openbare orde. U kunt uw tienjarige aansprakelijkheid niet beperken en uw garantieverplichtingen voor verborgen gebreken niet onbeperkt verminderen. U kunt wel een korte termijn bepalen om zichtbare gebreken in te roepen.

Gerelateerde posts

Alles weergeven